ADHD a pozwolenie na broń — badania, leki i przepisy 2026

Redakcja infoADHD.pl18 min czytania

Czy z ADHD dostaniesz pozwolenie na broń? Badanie u lekarza i psychologa upoważnionego, wykaz chorób, metylofenidat, odwołanie — przepisy i praktyka.

ADHD a pozwolenie na broń — badania, leki i przepisy 2026

ADHD a pozwolenie na broń to sytuacja, której polskie przepisy nie rozstrzygają jednym zdaniem. Ustawa o broni i amunicji wyklucza osoby „z zaburzeniami psychicznymi” i „wykazujące istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego”, a wciąż obowiązujący wykaz Ministra Zdrowia z 2005 roku obejmuje grupę zaburzeń, do której w klasyfikacji ICD-10 należy ADHD. O tym, czy konkretna osoba „może dysponować bronią”, decyduje jednak indywidualne orzeczenie lekarza upoważnionego — wydawane po obowiązkowym badaniu psychiatrycznym — oraz orzeczenie psychologa upoważnionego.

Z tego artykułu dowiesz się:

  • które przepisy decydują o pozwoleniu na broń przy ADHD i co dokładnie w nich stoi,
  • dlaczego ADHD formalnie figuruje w wykazie stanów chorobowych z 2005 roku — i czego ten wykaz nie mówi,
  • jak wygląda badanie u lekarza upoważnionego, psychiatry i psychologa upoważnionego,
  • co oznacza przyjmowanie metylofenidatu lub lisdeksamfetaminy dla posiadacza broni, a co atomoksetyny,
  • czy musisz komuś zgłosić diagnozę ADHD i jak odwołać się od negatywnego orzeczenia.

📌 Najważniejsze w skrócie

  • Do wniosku o pozwolenie na broń potrzebne są dwa orzeczenia: lekarskie i psychologiczne, wydane nie wcześniej niż 3 miesiące przed złożeniem wniosku.
  • Lekarz upoważniony zawsze kieruje na badanie psychiatryczne i okulistyczne — diagnoza ADHD będzie w nim tematem rozmowy.
  • Wykaz z 2005 roku (Dz.U. 2006 nr 2 poz. 14) wymienia „zaburzenia zachowania i emocji rozpoczynające się zwykle w dzieciństwie i wieku młodzieńczym” — to blok ICD-10, w którym jest ADHD.
  • Przepisy nie mówią wprost, czy sama przebyta diagnoza przesądza o odmowie. Orzeczenie jest indywidualne i można się od niego odwołać w ciągu 30 dni.
  • Metylofenidat i lisdeksamfetamina to substancje psychotropowe — a ustawa nakazuje cofnąć pozwolenie osobie noszącej broń „w stanie po użyciu” takiej substancji. Przepis nie robi wyjątku dla leków na receptę.

Jakie przepisy decydują o pozwoleniu na broń przy ADHD?

Pozwolenie na broń w Polsce wydaje właściwy organ Policji — w praktyce wydział postępowań administracyjnych komendy wojewódzkiej — na podstawie ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 485). Artykuł 10 wymaga, by wnioskodawca nie stanowił zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego i przedstawił „ważną przyczynę” posiadania broni. Kluczowy dla osób z ADHD jest jednak art. 15 ust. 1, który wylicza, komu pozwolenia się nie wydaje. Trzy z tych punktów dotyczą zdrowia psychicznego, a ich spełnienie potwierdzają właśnie orzeczenia lekarskie i psychologiczne. Całą resztę — cele, rodzaje broni, egzamin — ADHD nie zmienia.

Co mówi art. 15 ustawy o broni i amunicji?

Poniższa tabela zbiera przesłanki zdrowotne z art. 15 ust. 1 i to, kto je ocenia. Punkty 2–4 to jedyne, o których wypowiadają się lekarz i psycholog upoważniony.

Przesłanka (art. 15 ust. 1)Treść przepisuKto ocenia
pkt 2zaburzenia psychiczne w rozumieniu ustawy o ochronie zdrowia psychicznego lub znacznie ograniczona sprawność psychofizycznalekarz upoważniony (po badaniu psychiatrycznym)
pkt 3istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznegopsycholog upoważniony
pkt 4uzależnienie od alkoholu lub substancji psychoaktywnychlekarz upoważniony
pkt 1wiek poniżej 21 lat (18 lat — broń sportowa lub łowiecka na wniosek klubu, szkoły, PZŁ)organ Policji

Jak ustawa definiuje „zaburzenia psychiczne”?

Art. 15 ust. 1 pkt 2 odsyła do ustawy o ochronie zdrowia psychicznego (t.j. Dz.U. 2024 poz. 917). Jej art. 3 pkt 1 obejmuje osoby chore psychicznie (z zaburzeniami psychotycznymi), upośledzone umysłowo oraz wykazujące „inne zakłócenia czynności psychicznych”, które zaliczane są do zaburzeń psychicznych — ale tylko wtedy, gdy osoba ta „wymaga świadczeń zdrowotnych lub innych form pomocy i opieki niezbędnych do życia w środowisku rodzinnym lub społecznym”. ADHD nie jest psychozą ani niepełnosprawnością intelektualną, więc może mieścić się wyłącznie w tej trzeciej kategorii. Ten dopisek o „wymaganiu świadczeń” sprawia, że liczy się aktualne funkcjonowanie i potrzeba leczenia, a nie sam fakt, że kiedyś postawiono diagnozę. To jednak nasza interpretacja brzmienia przepisu — ustawa nie odnosi się do ADHD wprost.


Czy ADHD jest na liście chorób wykluczających pozwolenie na broń?

Tu zaczyna się część, której większość poradników nie opisuje. Art. 15 ust. 9 ustawy upoważnia Ministra Zdrowia do określenia wykazu stanów chorobowych i zaburzeń wykluczających pozwolenie na broń. Taki wykaz to rozporządzenie z 23 grudnia 2005 r. (Dz.U. 2006 nr 2 poz. 14), które według bazy ISAP Sejmu nadal ma status „obowiązujący”. Nowsze rozporządzenie z 2019 roku o badaniach lekarskich i psychologicznych (t.j. Dz.U. 2021 poz. 2178) listy chorób nie zawiera — określa tylko szkolenia, wzory dokumentów i ocenę wzroku.

Co zawiera wykaz z 2005 roku?

Wykaz liczy 13 pozycji, nazwanych zgodnie z klasyfikacją ICD-10. Dla osób z ADHD istotne są przede wszystkim te, które często współwystępują z ADHD albo obejmują je bezpośrednio.

Pozycja wykazuNazwa w rozporządzeniuZwiązek z ADHD
pkt 13zaburzenia zachowania i emocji rozpoczynające się zwykle w dzieciństwie i wieku młodzieńczymblok ICD-10 F90–F98, do którego należy F90 (zaburzenia hiperkinetyczne, czyli ADHD)
pkt 12całościowe zaburzenia rozwojowespektrum autyzmu — częsta współdiagnoza
pkt 4zaburzenia nastroju (afektywne)depresja, choroba afektywna dwubiegunowa
pkt 5zaburzenia nerwicowe lękowe, obsesyjno-kompulsyjne, dysocjacyjnezaburzenia lękowe współwystępujące z ADHD
pkt 2zaburzenia spowodowane używaniem substancji psychoaktywnychryzyko uzależnień, wyższe przy nieleczonym ADHD
pkt 8zaburzenia osobowościm.in. osobowość z pogranicza (BPD)

Czego wykaz nie rozstrzyga?

Wykaz wymienia grupy rozpoznań, ale nie mówi nic o ich nasileniu, czasie trwania ani o tym, czy chodzi o stan obecny, czy o rozpoznanie sprzed lat. Nie wyjaśnia też, jak pogodzić go z definicją z ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, która wiąże „inne zakłócenia” z potrzebą leczenia. Dochodzi do tego zmiana klasyfikacji: w ICD-11 ADHD (kod 6A05) należy do zaburzeń neurorozwojowych, a nie do „zaburzeń zachowania i emocji”. Rozporządzenie powstało w 2005 roku i tej zmiany nie uwzględnia. Uczciwa odpowiedź brzmi więc tak: ADHD formalnie mieści się w wykazie, a przepisy nie przesądzają, że każda osoba z tą diagnozą musi dostać negatywne orzeczenie. Ostatecznie decyduje orzeczenie lekarza upoważnionego po badaniu psychiatrycznym.


Jak wygląda badanie lekarskie i psychologiczne do pozwolenia na broń?

Ustawa rozdziela badania między dwie osoby z uprawnieniami nadanymi przez komendanta wojewódzkiego Policji. Lekarz upoważniony (art. 15b) musi mieć co najmniej 5 lat stażu, specjalizację m.in. z medycyny pracy, medycyny rodzinnej, chorób wewnętrznych lub medycyny sportowej, ukończone szkolenie i wpis do rejestru. Psycholog upoważniony (art. 15c) — tytuł magistra psychologii, 5 lat stażu, szkolenie i wpis do rejestru. Listy lekarzy i psychologów upoważnionych publikują komendy wojewódzkie Policji. Oba badania są płatne z kieszeni badanego, a ustawowy limit opłaty za każde z nich to 15% przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego roku.

Badanie u lekarza upoważnionego i skierowanie do psychiatry

Art. 15a ust. 2 mówi, że badanie lekarskie obejmuje ogólną ocenę zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego, stanu psychicznego, wzroku, słuchu, równowagi i układu ruchu. Lekarz upoważniony zawsze kieruje na badanie psychiatryczne i okulistyczne, a w razie potrzeby na inne badania specjalistyczne. Wzór karty badania lekarskiego z rozporządzenia z 2019 roku zawiera wywiad, który podpisujesz. Pojawiają się w nim m.in. pytania o:

  • choroby psychiczne,
  • przyjmowane leki — obecnie oraz w ciągu ostatnich pięciu lat,
  • przyjmowanie środków odurzających lub substancji psychotropowych,
  • leczenie w poradni specjalistycznej (w jakiej i od kiedy),
  • przebyte hospitalizacje i urazy głowy.

Psychiatra ocenia aktualny stan psychiczny i może poprosić o dokumentację leczenia. Na tej podstawie lekarz upoważniony wydaje orzeczenie według wzoru, który przewiduje tylko dwie odpowiedzi: osoba „nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 i może dysponować bronią” albo „należy” i „nie może”. Nie ma wariantu warunkowego ani „pozytywnego z zastrzeżeniem”.

Badanie u psychologa upoważnionego

Badanie psychologiczne (art. 15a ust. 3) obejmuje poziom rozwoju intelektualnego, opis cech osobowości — z naciskiem na funkcjonowanie w trudnych sytuacjach — oraz poziom dojrzałości społecznej. Psycholog może rozszerzyć zakres badania, jeśli uzna to za potrzebne. Osoby z ADHD często obawiają się testów uwagi i reakcji, ale ustawa nie wymienia ich jako obowiązkowych. Psycholog ocenia, czy nie występują „istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego” — a więc to, jak radzisz sobie ze stresem, impulsywnością i kontrolą emocji, a nie samo rozpoznanie.

ElementLekarz upoważnionyPsycholog upoważniony
Podstawaart. 15a ust. 2, art. 15bart. 15a ust. 3–4, art. 15c
Zakreszdrowie ogólne, układ nerwowy, stan psychiczny, wzrok, słuch, ruchintelekt, osobowość, funkcjonowanie w trudnych sytuacjach, dojrzałość społeczna
Obowiązkowe konsultacjepsychiatra i okulista—
Wymóg wzrokuoko lepsze min. 0,8, gorsze min. 0,5 (korekcja do ±8,0 D)—
Wynikorzeczenie: może / nie może dysponować broniąorzeczenie: może / nie może dysponować bronią

Jak przebiega procedura krok po kroku?

Kolejność działań ma znaczenie, bo orzeczenia mają termin przydatności. Art. 15 ust. 3 wymaga, by oba orzeczenia były wydane nie wcześniej niż 3 miesiące przed złożeniem wniosku o pozwolenie. Jeśli najpierw zrobisz badania, a potem przez pół roku będziesz zdawać egzamin, orzeczenia się „przeterminują”. Dla osób z ADHD, które częściej odkładają formalności, to realna pułapka — warto zaplanować badania na końcówkę procesu.

Diagram
  1. Rozmowa z psychiatrą prowadzącym
    Zanim zapłacisz za badania, porozmawiaj ze swoim psychiatrą o aktualnym stanie, lekach i dokumentacji. Poproś o zaświadczenie opisujące przebieg leczenia i obecne funkcjonowanie.
  2. Wybór lekarza i psychologa upoważnionego
    Listy znajdziesz na stronie komendy wojewódzkiej Policji. Możesz wybrać dowolną osobę z rejestru.
  3. Badanie lekarskie z konsultacją psychiatryczną
    Wypełniasz i podpisujesz wywiad, lekarz kieruje cię do psychiatry i okulisty, a potem wydaje orzeczenie.
  4. Badanie psychologiczne
    Testy i rozmowa; psycholog wydaje orzeczenie psychologiczne.
  5. Wniosek o pozwolenie
    Składasz wniosek w komendzie wojewódzkiej Policji razem z orzeczeniami (nie starszymi niż 3 miesiące) i dokumentami potwierdzającymi ważną przyczynę.

Czy leki na ADHD wykluczają pozwolenie na broń?

Samo przyjmowanie leku nie jest wymienione w art. 15 jako przesłanka odmowy — ustawa mówi o zaburzeniach i uzależnieniu, a nie o farmakoterapii. Lek jest jednak widoczny w dokumentacji: karta badania pyta o leki obecne i z ostatnich pięciu lat oraz o substancje psychotropowe. Dla psychiatry oceniającego stan psychiczny aktualne leczenie jest informacją, że zaburzenie wymaga świadczeń zdrowotnych — co łączy się z definicją z ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Z drugiej strony dobrze wyrównane ADHD pod kontrolą lekarza może oznaczać lepsze funkcjonowanie niż nieleczone. Przepisy nie ważą tych argumentów — robi to lekarz upoważniony.

Metylofenidat i lisdeksamfetamina a art. 18 ustawy

Istnieje drugi, rzadko opisywany problem, który dotyczy już posiadaczy pozwolenia. Metylofenidat (Medikinet, Concerta, Ritalin) i lisdeksamfetamina (Elvanse) należą do substancji psychotropowych grupy II-P i są wydawane na receptę Rpw. Art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji nakazuje cofnąć pozwolenie osobie, która „przemieszcza się z bronią albo nosi broń, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, środka odurzającego lub substancji psychotropowej albo środka zastępczego”. Przepis nie wprowadza wyjątku dla leków przyjmowanych zgodnie z receptą. Nie znaleźliśmy orzecznictwa, które by tę kwestię wyjaśniało, dlatego nie da się uczciwie powiedzieć, jak organ Policji potraktuje taką sytuację.

Atomoksetyna — inny status prawny

Atomoksetyna (Strattera i odpowiedniki) nie jest substancją psychotropową, więc problem z art. 18 ust. 1 pkt 4 jej nie dotyczy. Nie zmienia to oceny samej diagnozy przy badaniu psychiatrycznym — lek nadal wpisujesz do wywiadu.

LekStatus prawnyReceptaRyzyko z art. 18 ust. 1 pkt 4
Metylofenidat (Medikinet, Concerta, Ritalin)substancja psychotropowa II-PRpwtak — przepis nie wyłącza leków
Lisdeksamfetamina (Elvanse)substancja psychotropowa II-PRpwtak — przepis nie wyłącza leków
Atomoksetyna (Strattera)nie jest substancją psychotropowąRpnie

Czy cel pozwolenia — sportowy, łowiecki, kolekcjonerski — coś zmienia?

Ustawa wymienia osiem celów pozwolenia: ochrona osobista, ochrona osób i mienia, łowiecki, sportowy, rekonstrukcje historyczne, kolekcjonerski, pamiątkowy i szkoleniowy. Wymagania zdrowotne przy wydaniu są dla wszystkich takie same — każdy wnioskodawca przedstawia oba orzeczenia. Różnica pojawia się później. Od 28 lipca 2023 r. obowiązek badań co 5 lat (art. 15 ust. 4) dotyczy wyłącznie pozwoleń do ochrony osobistej oraz ochrony osób i mienia (wcześniej obejmował także myśliwych). Posiadacz broni sportowej, myśliwskiej czy kolekcjonerskiej nie ma badań okresowych, chyba że Policja zobowiąże go do nich w trybie art. 15 ust. 5.

Porównanie celów pozwolenia

CelWażna przyczyna (art. 10 ust. 3)Badania przy wydaniuBadania okresowe
Ochrona osobistastałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenietakco 5 lat
Sportowyczłonkostwo w stowarzyszeniu strzeleckim, kwalifikacje sportowe, licencja związkutaknie
Łowieckiuprawnienia do wykonywania polowaniataknie
Kolekcjonerskiczłonkostwo w stowarzyszeniu kolekcjonerskimtaknie
Pamiątkowynabycie broni w spadku, darowiźnie lub jako wyróżnienietaknie

Strzelanie bez pozwolenia

Warto wiedzieć, że art. 11 pkt 2 ustawy nie wymaga pozwolenia na używanie broni w celach sportowych, szkoleniowych lub rekreacyjnych na strzelnicy działającej na podstawie zezwolenia. Osoba z ADHD, która chce po prostu strzelać, może to robić na strzelnicy pod nadzorem, zgodnie z jej regulaminem — bez badań i bez wniosku. Dla wielu osób to rozsądny pierwszy krok, zanim zapłacą za badania i egzamin.


Czy trzeba zgłaszać diagnozę ADHD, gdy ma się już pozwolenie?

Ustawa o broni i amunicji nie nakłada na posiadacza obowiązku samodzielnego zawiadamiania Policji o nowej diagnozie czy rozpoczęciu leczenia. Obowiązki zawiadomienia dotyczą utraty broni i zmiany miejsca stałego pobytu. Przepisy przewidują natomiast dwie ścieżki, którymi informacja o stanie zdrowia może trafić do Policji. Pierwsza to badania okresowe przy pozwoleniu do ochrony — przy negatywnym orzeczeniu lekarz lub psycholog upoważniony ma obowiązek zawiadomić organ Policji. Druga to art. 15 ust. 5: gdy ujawnią się okoliczności „dostatecznie uzasadniające podejrzenie”, że posiadacz należy do osób z art. 15 ust. 1 pkt 2–4, Policja może go zobowiązać do niezwłocznych badań.

Co grozi, jeśli orzeczenie wyjdzie negatywne?

Skutki są poważne i w dużej mierze obligatoryjne. Poniższa lista zbiera przepisy, które wchodzą w grę.

  • Cofnięcie pozwolenia (art. 18 ust. 1 pkt 2): Policja cofa pozwolenie osobie, która należy do osób z art. 15 ust. 1 pkt 2–6 — to nie jest decyzja uznaniowa.
  • Możliwe cofnięcie za unikanie badań (art. 18 ust. 5 pkt 2): niewykonanie obowiązku badań i przedstawienia orzeczeń może skończyć się cofnięciem pozwolenia.
  • Zawiadomienie z urzędu (art. 15 ust. 4 i 5): kopia negatywnego orzeczenia trafia do Policji razem z zawiadomieniem lekarza lub psychologa.

Zatajenie diagnozy w wywiadzie

Kusi czasem, by w wywiadzie nie wspominać o ADHD rozpoznanym w dzieciństwie. Wywiad podpisujesz własnoręcznie, a pytania o leki z ostatnich pięciu lat i o leczenie w poradni specjalistycznej są zadane wprost. Naszym zdaniem zatajenie to zła strategia: orzeczenie oparte na niepełnym wywiadzie łatwo podważyć, a leki na ADHD z grupy II-P są wystawiane wyłącznie na e-receptę, więc ślad w systemie istnieje. Lepiej przyjść z dokumentacją, która pokazuje, jak dziś funkcjonujesz.


Jak odwołać się od negatywnego orzeczenia?

Od orzeczenia lekarskiego i psychologicznego przysługuje odwołanie (art. 15h). Tryb zmienił się 28 lipca 2023 r.: zamiast do wojewódzkich ośrodków medycyny pracy odwołanie trafia teraz do innego, wybranego przez ciebie lekarza upoważnionego albo psychologa upoważnionego. Rozporządzenie z 28 maja 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 829) dostosowało do tego pouczenia we wzorach orzeczeń. Odwołanie jest szansą zwłaszcza wtedy, gdy pierwsze orzeczenie opierało się wyłącznie na fakcie diagnozy, bez oceny aktualnego stanu.

Terminy i zasady odwołania

30 dni
na wniesienie odwołania od doręczenia orzeczenia
3 dni
na przekazanie odwołania z dokumentacją do wybranego lekarza lub psychologa
30 dni
na przeprowadzenie badania odwoławczego
3 miesiące
maksymalny wiek orzeczeń przy składaniu wniosku
  1. Forma: odwołanie składasz na piśmie, z uzasadnieniem, za pośrednictwem lekarza lub psychologa, który wydał orzeczenie.
  2. Adresat: wskazujesz innego lekarza upoważnionego albo psychologa upoważnionego z rejestru.
  3. Koszt: badanie odwoławcze opłacasz sam.
  4. Skutek: orzeczenie wydane w trybie odwołania jest ostateczne.
  5. Kto jeszcze może się odwołać: także komendant wojewódzki Policji właściwy dla miejsca zamieszkania badanego.

Jak przygotować się do badań, mając ADHD?

Najwięcej zależy od tego, co psychiatra zobaczy w dokumentacji i w rozmowie. Osoba, która przychodzi z rzetelnym opisem leczenia, stabilnym stanem i bez współwystępujących zaburzeń z wykazu, jest w innej sytuacji niż ktoś, kto od miesiąca zmaga się z epizodem depresji. Warto też pamiętać, że diagnozę ADHD stawia psychiatra, a więc to jego zaświadczenie będzie najważniejszym dokumentem dla psychiatry oceniającego zdolność do dysponowania bronią. Poniżej praktyczne wskazówki, które wynikają bezpośrednio z przepisów.

Co przygotować

Dokument / działaniePo coUwagi
Zaświadczenie od psychiatry prowadzącegoopis rozpoznania, przebiegu, leków i aktualnego stanuim konkretniej o funkcjonowaniu, tym lepiej
Lista leków z ostatnich 5 latwywiad w karcie badania lekarskiegoz dawkami i datami
Informacja o współwystępujących rozpoznaniachdepresja, lęk, uzależnienia są osobnymi pozycjami wykazunie pomijaj ich
Aktualna korekcja wzrokuwymogi okulistyczne z rozporządzeniaokulary lub soczewki zabierz na badanie
Plan terminóworzeczenia ważne 3 miesiące przed wnioskiembadania na końcu procesu

Przykład poglądowy

Pan Tomasz, 34 lata, ma rozpoznane ADHD od 9. roku życia. Leczenie farmakologiczne zakończył jako nastolatek, od kilkunastu lat nie korzysta z leczenia psychiatrycznego i od pięciu lat trenuje w klubie strzeleckim, strzelając na strzelnicy bez pozwolenia. W wywiadzie wpisuje diagnozę z dzieciństwa i przynosi zaświadczenie, że nie jest w leczeniu. Przepisy nie gwarantują mu pozytywnego wyniku — ale jego sytuacja jest zupełnie inna niż pani Anny, 29 lat, która od roku przyjmuje metylofenidat, a niedawno przeszła epizod depresyjny. W jej przypadku oba orzeczenia i ewentualne noszenie broni wymagają dużo ostrożniejszej rozmowy z psychiatrą i prawnikiem.


Obalenie popularnych mitów

Wokół tematu ADHD i broni krąży sporo uproszczeń — zarówno na forach strzeleckich, jak i w poradnikach, które przepisują się nawzajem. Większość z nich myli treść przepisu z praktyką jednego lekarza albo ignoruje zmiany z 2023 roku.

MitRzeczywistość
„ADHD nie ma w żadnych przepisach o broni.”Wykaz z 2005 roku (Dz.U. 2006 nr 2 poz. 14) obejmuje blok ICD-10, w którym jest ADHD.
„Z diagnozą ADHD pozwolenia nie dostaniesz nigdy.”Przepisy nie mówią tego wprost; decyduje indywidualne orzeczenie, od którego można się odwołać.
„Odwołanie idzie do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy.”Od 28 lipca 2023 r. — do innego wybranego lekarza lub psychologa upoważnionego.
„Każdy posiadacz broni robi badania co 5 lat.”Tylko posiadacze pozwolenia do ochrony osobistej oraz ochrony osób i mienia.
„Lek na receptę nigdy nie jest problemem.”Art. 18 ust. 1 pkt 4 nie wyłącza leków psychotropowych przyjmowanych zgodnie z receptą.
„Psychiatra prowadzący zgłosi mnie na Policję.”Ustawa o broni nakłada obowiązek zawiadomienia na lekarza i psychologa upoważnionego po negatywnym orzeczeniu, nie na psychiatrę prowadzącego.

Warto zapamiętać

  • Pozwolenie na broń wymaga dwóch orzeczeń — lekarskiego (z obowiązkowym badaniem psychiatrycznym) i psychologicznego — nie starszych niż 3 miesiące.
  • ADHD formalnie mieści się w wykazie z 2005 roku, ale przepisy nie rozstrzygają, czy sama przebyta diagnoza oznacza odmowę.
  • Metylofenidat i lisdeksamfetamina to substancje psychotropowe — przy noszeniu broni wchodzi w grę art. 18 ust. 1 pkt 4. Atomoksetyna tego problemu nie ma.
  • Nie ma obowiązku samodzielnego zgłaszania diagnozy, ale Policja może zlecić badania, a negatywne orzeczenie oznacza obowiązkowe cofnięcie pozwolenia.
  • Od negatywnego orzeczenia odwołujesz się w 30 dni do innego lekarza lub psychologa upoważnionego; orzeczenie odwoławcze jest ostateczne.

Prawa osób z ADHD w jednym miejscu

Orzeczenia, renta, PFRON, prawa ucznia i pracownika — kompletny przewodnik po przepisach dotyczących ADHD.

Przeczytaj przewodnik →

Jeśli rozważasz też formalne orzeczenie, sprawdź, jak wygląda orzeczenie o niepełnosprawności przy ADHD — to zupełnie inna procedura, niezależna od pozwolenia na broń.

Często zadawane pytania

  • Czy z ADHD można dostać pozwolenie na broń?

    Przepisy nie dają jednoznacznej odpowiedzi. ADHD formalnie mieści się w wykazie stanów chorobowych z 2005 roku (pozycja „zaburzenia zachowania i emocji rozpoczynające się zwykle w dzieciństwie i wieku młodzieńczym”), ale o tym, czy możesz dysponować bronią, decyduje indywidualne orzeczenie lekarza upoważnionego po obowiązkowym badaniu psychiatrycznym oraz orzeczenie psychologa upoważnionego.

    Ustawa o broni i amunicji (art. 15 ust. 1 pkt 2) odsyła do definicji zaburzeń psychicznych z ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, która przy „innych zakłóceniach czynności psychicznych” bierze pod uwagę, czy osoba wymaga świadczeń zdrowotnych. Dlatego w ocenie liczy się aktualny stan, przebieg leczenia i ewentualne współwystępujące zaburzenia (depresja, zaburzenia lękowe, uzależnienia), a nie tylko sam kod rozpoznania.

    Nie ma publicznych statystyk, ile osób z ADHD otrzymuje pozytywne orzeczenie. Jeśli orzeczenie będzie negatywne, możesz odwołać się w ciągu 30 dni do innego lekarza lub psychologa upoważnionego. Szczegóły opisujemy w artykule ADHD a pozwolenie na broń.

    Pełna odpowiedź →
  • Czy trzeba powiedzieć o ADHD na badaniu do pozwolenia na broń?

    Karta badania lekarskiego, której wzór określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z 2019 roku, zawiera wywiad podpisywany przez badanego. Padają w nim wprost pytania o choroby psychiczne, leki przyjmowane obecnie i w ciągu ostatnich pięciu lat, substancje psychotropowe oraz leczenie w poradni specjalistycznej — więc diagnoza ADHD i leki na ADHD mieszczą się w tych pytaniach.

    Naszym zdaniem zatajanie diagnozy jest złą strategią. Orzeczenie wydane na podstawie niepełnego wywiadu łatwo podważyć, a Policja może w każdej chwili zobowiązać posiadacza broni do ponownych badań (art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji), gdy pojawią się uzasadnione wątpliwości. Leki na ADHD z grupy II-P są przy tym wystawiane wyłącznie na e-receptę.

    Znacznie lepiej przyjść z zaświadczeniem od psychiatry prowadzącego, które opisuje przebieg leczenia i aktualne funkcjonowanie. Więcej w artykule ADHD a pozwolenie na broń.

    Pełna odpowiedź →
  • Czy biorąc metylofenidat można nosić broń?

    To kwestia, której przepisy nie wyjaśniają wprost. Metylofenidat (Medikinet, Concerta, Ritalin) i lisdeksamfetamina (Elvanse) to substancje psychotropowe grupy II-P, a art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji nakazuje cofnąć pozwolenie osobie, która nosi broń lub przemieszcza się z nią „w stanie po użyciu” m.in. substancji psychotropowej — bez wyjątku dla leków na receptę.

    Nie znaleźliśmy orzecznictwa, które rozstrzygałoby, jak ten przepis stosować do pacjentów leczonych zgodnie z zaleceniem lekarza. Jeśli masz pozwolenie (zwłaszcza do ochrony osobistej, przy którym broń się nosi) i przyjmujesz stymulant, skonsultuj to z prawnikiem specjalizującym się w prawie broni oraz z psychiatrą. Nie odstawiaj leku samodzielnie.

    Atomoksetyna nie jest substancją psychotropową, więc tego problemu nie ma. Porównanie leków znajdziesz w artykule ADHD a pozwolenie na broń oraz w opisie atomoksetyny.

    Pełna odpowiedź →
  • Jak odwołać się od negatywnego orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego na broń?

    Odwołanie wnosisz na piśmie, z uzasadnieniem, w ciągu 30 dni od doręczenia orzeczenia — za pośrednictwem lekarza lub psychologa, który je wydał, do innego wybranego przez ciebie lekarza upoważnionego albo psychologa upoważnionego (art. 15h ustawy o broni i amunicji). Orzeczenie wydane w trybie odwołania jest ostateczne.

    Lekarz lub psycholog, który wydał pierwsze orzeczenie, ma 3 dni na przekazanie odwołania wraz z dokumentacją badań, a badanie odwoławcze powinno odbyć się w ciągu 30 dni od otrzymania odwołania. Koszt badania odwoławczego ponosi odwołujący się. Ten tryb obowiązuje od 28 lipca 2023 r. — wcześniej odwołania rozpatrywały m.in. wojewódzkie ośrodki medycyny pracy.

    Przy ADHD odwołanie ma sens zwłaszcza wtedy, gdy pierwsze orzeczenie opierało się na samym fakcie diagnozy, bez oceny aktualnego stanu. Warto dołączyć zaświadczenie psychiatry prowadzącego o przebiegu leczenia. Więcej w artykule ADHD a pozwolenie na broń.

    Pełna odpowiedź →